Badania dotyczące skuteczności psychoterapii psychoanalitycznej

(opracowanie za: Federacja Towarzystw Psychoanalitycznych)

Randomizowane kontrolowane badanie kliniczne (RCT) stanowi metodologiczny „złoty standard” w badaniach nad oceną skuteczności psychoterapii. Wbrew powszechnym opiniom, skuteczność terapii wywodzących się z psychoanalizy (określanych jako terapie psychoanalityczne czy psychodynamiczne) jest sprawdzana w badaniach RCT, a uzyskiwane wyniki potwierdzają ich skuteczność (zob. np. przeglądy: Lilliengren, 2023; Leichsenring i Klein, 2014; Leichsenring i in., 2023).

Wartym przybliżenia jest, na przykład, przegląd, którego dokonał Peter Lilliengren.  Lilliengren (2023) zidentyfikował aż 298 badań w modelu RCT opublikowanych w latach 1967-2022. (Co ciekawe, liczba RCTs wzrastała w czasie, a 123 z nich (41,2%) opublikowano w ciągu ostatnich 10 lat). Większość badań dotyczyła krótkoterminowych terapii psychodynamicznych (do 40 sesji), ale do analiz włączono również terapie długoterminowe. We włączonych do przeglądu badaniach uwzględniano pacjentów w różnych grupach wiekowych (głównie dorosłych, około 85%) i z różnymi diagnozami (dominowały zaburzenia nastroju, lękowe, osobowości i psychosomatyczne; 57%).
Wyniki wskazują, że psychoterapie psychodynamiczne są skuteczne (gdy za punkt odniesienia bierzemy stan pacjentów w grupie kontrolnej bez interwencji psychologicznej), a ich skuteczność jest porównywalna do innych terapii, w tym terapii poznawczo-behawioralnej.

Literatura:

▪️Leichsenring, F., Klein, S. (2014). Evidence for psychodynamic psychotherapy in specific mental disorders: a systematic review. Psychoanalytic Psychotherapy, 28(1), 4-32.

▪️Leichsenring, F., Abbass, A., Heim, N., Keefe, J. R., Kisely, S., Luyten, P., … i Steinert, C. (2023). The status of psychodynamic psychotherapy as an empirically supported treatment for common mental disorders–an umbrella review based on updated criteria. World Psychiatry, 22(2), 286-304.

▪️Lilliengren, P. (2023). A comprehensive overview of randomized controlled trials of psychodynamic psychotherapies. Psychoanalytic Psychotherapy, 37(2), 1-24.